Astım, yaşam kalitesini bozan, yaşamı tehdit eden, görülme sıklığı giderek artan, ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Astımın gelişmesini sağlayan risk faktörlerinin başında genetik faktörler gelmektedir. Ayrıca alerjenler, enfeksiyonlar, sigara dumanı, hava kirliliği, beslenme gibi çevresel faktörlerin de katkısı büyüktür. Bu durumda astımı önlemenin yolu; atopik duyarlılığın gelişmesini önlemekten, akciğerde inflamasyonu engellemekten ve çevresel faktörleri kontrol altında tutmaktan geçmektedir.

Birincil önleme

Ø Gıda alerjilerinden sakınma

Erken yaşlarda inek sütü başta olmak üzere gıda alerjisi saptanan çocukların atopik dermatit ve astım gelişmesine yatkın oldukları bilinmektedir. Küçük yaşlarda görülen gıda alerjisinin sonraki yıllarda astıma doğru ilerlemesi atopik yürüme olarak bilinir. Atopik yürümeyi durdurmak için gıda alerjilerini önlemeye çalışmak bir çözüm yolu olabilir.

v İlk altı ay sadece anne sütü ile beslenme, hem bebeğin inek sütü ile geç karşılaşmasını sağlamakta hem de anneden geçen koruyucu maddeler bebeğin alerjik duyarlanmasını önlemekte, dolayısıyla alerjik yürümenin de önüne geçilebilmektedir.

v Emziren anneler inek sütü, yumurta, fıstık, fındık, balık ve soya gibi alerjik yiyeceklerden uzak dururlarsa bebeklerinde atopik dermatit görülme sıklığında azalma olmaktadır.

v Katı gıdalara geç başlama inek sütü alerjisi ve atopik dermatit için koruyucu olabilmektedir.

v Hamilelikten itibaren ev tozu akarlarından korunabilinirse astım gelişiminde azalma olduğu belirtilmektedir.(Toz tutan eşyalar en aza indirilmeli, yastık ve yorgan elyaftan yapılmalı, yastık kılıfı ve çarşaflar 60 derecede yıkanmalıdır. )

İkincil Önleme

Ø Hava kirliliğinden sakınma

v Ev içi hava kirliliği; İlk akla gelen sigara dumanıdır ve astım açısından tüm yaş gruplarını olumsuz etkilemektedir. Annenin doğum öncesi veya sonrası sigara içmesi erken astım gelişimi için risk faktörüdür. Bu nedenle hamilelikten itibaren evde asla sigara içilmemelidir.

v Evlerde kullanılan ısınma araçları ve ocaklar da ev içi kirlenmeye katkıda bulunmaktadır. Bu nedenle evler iyi havalandırılmalıdır.

v Ev dışı hava kirliliğinin fazla olduğu zamanlarda, havadaki nem oranı azaldığında ve soğuk havalarda ev dışı aktiviteler kısıtlanmalıdır.

Ø Gıda alerjileri, daha çok küçük çocuklarda astım ataklarına neden olmaktadır. Gıda katkı maddelerinden sülfitler en önemlisidir. Sülfitler başlıca cips ve kurutulmuş meyvelerde bulunmaktadır. Ayrıca tartarazin, monosodyum glutamat ve benzoatta astımla ilişkili bulunmuştur.

Ø Her yıl rutin influenza aşısı da önerilmektedir.

Ø Astımlı şişman çocukların kilo vermesi, astım bulgularının ortaya çıkmasını önlemektedir.

Not;Total IgE nin alerji tanısında yeri yoktur.

Kaynaklar:

1-Can Demet, Çocukluk çağı astımı.2010

2-Çelikel Serhat, Alerji hastalıklarında yeni ufuklar.2010