Büyük çocuklarda günde üç kez den fazla sayıda sulu dışkılama ishal olarak kabul edilir. Yalnızca sık dışkılama, kıvam bozuk değilse ishal sayılmaz. Özellikle küçük bebeklerde beslenme şekline göre dışkılama sayısı değişir. Örneğin yeni doğan döneminde günde 3-5 kez dışkılama, kıvamı normal olmak koşulu ile normal sayılır. Bu sayı geçiş kakası döneminde ( 3-15. günler arası ) günde 8-10’u bulabilir. Bundan sonraki dönemde, ilk yaşın sonuna kadar, dışkı sayısı genellikle 2-3 tür. Ancak özellikle anne sütü ile beslenen sağlıklı bebekler bazen her emzirme sonrası az miktarda yumuşak kıvamda dışkılayabilir.
Yenidoğan ve süt çocuklarında ileri yaşlara kıyasla ishal daha kolaylıkla oluşur ve daha ağır bir gidiş gösterir. Bu yaşta ishal ile beraber sıklıkla kusmalar görülür, sıvı kaybı ve ağızdan beslenememe nedeni ile dehidratasyon ( sıvı ve tuz kaybı ) riski artar. Küçük bebeklerde su ve tuz dengesi iyi korunamaz, aşırı kayıpla akut dehidratasyon hızla gelişir.
İshalde beslenme:
v İshal tedavisinin ana ilkelerinden birisi, beslenmenin erken başlatılması ve anne sütü alan bebeklerde bu beslenmenin kesintisiz devam ettirilmesidir. Bu uygulama bağırsak yüzey dokusunun daha çabuk iyileşmesini sağlar, ishalde daha kısa sürede sonlanır.
v İshal süresinde iştahsızlık sıktır. Çocuk zorlanmamalı, besinler sık ve ufak öğünler şeklinde verilmelidir.
v Sadece anne sütü alan ilk altı ay bebeklerinde emzirme sıklaştırılır, aralarda alırsa kaynatılmış, ılıtılmış su verilir.
v Çocuk ek gıda alıyorsa, zorlanmadan yemeğe teşvik edilir, günde en az 6-8 kez yiyecek sunulur.
v Kısa aralıklarla enerji ve proteinden zengin, yumuşak, taze hazırlanmış, püre şeklindeki yiyeceklerden (beyaz peynir, haşlanmış yumurta, patates, yoğurt, yoğurt ile yapılmış az yağlı pirinç çorbası, ayran, tarhana çorbası, pirinç lapası, haşlanmış et, ızgara köfte, az yağlı pirinç pilavı, makarna gibi ) verilir.
v Elma, muz, şeftali püreleri verilebilir. Aralarda da su verilmelidir.
v Şekerli ve fazla yağlı yiyecekler ishali artırır. Çocuklara böyle gıdalar verilmez (Çikolata, bisküvi, pasta, hazır meyve suları, yağ, bal, reçel, pekmez.)
v İshalde hazır meyve suları ve kolalı içeceklerde verilmemelidir.
Çocuğu ishalden korumak için:
v Ona ilk altı ay sadece anne sütü veriniz.
v Çocuğunuza yiyecek hazırlamadan önce, altını değiştirdikten sonra ellerinizi mutlaka bol sabunlu su ile iyice yıkayınız.
v Biberon ve emzik kullanmayınız. Bebeğinizin yiyeceklerini kolay temizlenen cam veya porselen kaplarda hazırlayıp, kaşıkla yediriniz.
v Temizliğinden emin olmadığınız yiyecek ve içecekleri asla kullanmayınız.
v Çiğ sebze ve meyveleri temiz su ile yıkamadan yedirmeyiniz.
v Yiyecekleri ağzı kapalı olarak buzdolabında saklayınız.
v Pişirilmiş yiyecekleri oda sıcaklığında iki saatten fazla bırakmayın ve daha fazla süre kalanları da çocuğunuza yedirmeyin.
v Temizliğinden emin olmadığınız suları, kaynatıp soğutarak içiriniz. İçme ve kullanma sularınızı temiz kaynaktan temin edip, ağzı kapalı kaplarda saklayın.
İshalli çocuğun anne ve babasına öneriler.
v İshal su kaybı nedeni ile öldürücü olabilen bir hastalıktır. İshali olan çocuğunuza su ve sulu gıdaları her zamankinden daha sık olarak verin.
v Her sulu kakadan sonra, iki yaşından küçük çocuklara bir çay bardağı, daha büyüklere bir su bardağı, yukarıda belirttiğimiz sulu içeceklerden verin.
v İshali olan çocuğu aç bırakmayın, beslenmesine devam edin, az az ve sık sık besleyin.
v Anne sütü alan çocuğunuzu, daha sık aralıklarla emzirmeye devam edin. İshal geçtikten sonra, iki hafta süre ile bir öğün fazladan verin.
v Çocuğunuzu, ağız ve dil kuruması, bıngıldak ve gözlerin çökmesi, gözyaşı yokluğu, karın derisinin çekilip bırakıldığında yerine geç gelmesi veya gelmemesi gibi su kaybı belirtileri yönünden yakından izleyin.
v İshalli çocuğunuza, doktorunuzun önerisi dışında antibiyotik vermeyiniz. İshal kesici ilaçların çocukluk çağı ishal tedavisinde asla yeri yoktur.
Aşağıdaki durumlarda çocuğunuzu hemen bir sağlık kuruluşuna götürün.
v Aşırı susama veya su kaybı belirtileri varsa
v Çok sık ve fazla miktarda kaka yapıyorsa
v Tekrarlayan kusmaları oluyorsa
v Yeme ve içmesi bozulduysa
v Dışkıda kan varsa
v Yüksek ateşi varsa